Klasik Koşullanma Nedir?

Klasik Koşullanma Nedir?

Klasik koşullanma bir öğrenme çeşidi olarak geçmektedir. Organizmaların doğal uyarıcılara verdiği doğal tepkileri, yapay uyarıcılara da verip vermediğini denemek için yapılmış deneyler bütünü diye de tanımlanabilir. Klasik koşullanmada deney grubuna ödül ya da ceza verilmemektedir. Psikoloji biliminde klasik koşullanma denince akla gelen ilk isim Rus fizyolog İvan Pavlov’dur. Pavlov, köpekler üzerinde bir takım deneyler yapmıştır.

Pavlov’un Deneyi

Psikoloji tarihinde İvan Pavlov tarafından köpeklerle yapılmış olan deneyler oldukça iyi bilinmektedir. Pavlov’un yaptığı çalışmalar klasik koşullanma ile bağlantılı öğrenmeyi anlamamıza yardım etmiştir.
Rus psikolog olan Pavlov, en başta sindirim sistemi üzerine araştırmalar yapıyordu. Deney için kullanacağı köpeklerin midesini kesiyor ve çıkan salgıları inceliyordu. Daha sonra köpeklere yemek verildiğinde veya gösterildiğinde nasıl salya çıkardıklarını anlamak için bir deney yapmaya karar verdi. Bu deneyi yaparken bir gün köpeğin eti görmeden kendisine et verecek kişinin ayak sesini duyduğunda da aynı şekilde salya salgıladığını fark etti.

Normal olan, bir köpeğin ağzına et koyunca salya salgılamasıdır ki bu doğal tepkidir. Ama salya yiyeceği veren kişiyi gördüğünde ya da ayak sesini duyduğunda olursa bir sorun vardır, diye düşündü. Ve deneyini bu düşüncesine göre şekillendirmeye karar verdi.

klasik koşullanma

İlk olarak aç bir köpeği ses geçirmeyen bir odaya koydu. Köpeğin ağzından salya çıkarmasını sağladı ve çıkan salya miktarını not aldı. Daha sonra köpeğe et vermeden sadece zili çaldı ve doğal olarak köpek buna bir tepki vermedi. Pavlov bundan sonra zil sesinin hemen ardından köpeğe et parçaları verdi ve köpekte salya akıtmaya başladı.

Diğer adım et parçalarıyla zil sesini eşleştirmek yani köpeğin zil sesiyle beraber et yiyeceğini düşündürmekti. Pavlov, köpeğe et parçalarını atarken aynı anda yardımcıları da zili çalıyordu.
Bu işlem sürekli yapıldıktan bir süre sonra et verilmeyip zil çaldığı an köpeğin salyalarının yine de akmaya başladıklarını gözlemlediler. Oysaki köpeğin eti görünce ya da ağzına alınca salya akıtması lazımdı.

Deneyin Sonuçları

Deney sonucunda, köpek zil sesine de salya salgılamaya başlamış oluyordu. Yani köpeğe, hiç ilgisi olmayan bir uyarıcı karşısında salya akıtması öğretilmişti. Bu olayda et, koşulsuz yani doğal uyarıcı oluyor. Ete verdiği tepki ise tüm köpeklerin et görünce vereceği tepki olduğundan doğal tepki olmaktadır. Yani et gören her köpek salya salgılar. Buna da doğal uyarıcıya verilen doğal tepki denilir. Zille eti eşleştiren köpeğin zil çalınca salya akıtması yapay uyarıcıya verdiği tepkidir. Böylece köpeklerin koşullanma yolu ile yapay uyarıcılara da tepki verdiği ortaya çıkmıştır.

psikolojizm.com

Kaynakça:1

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

Suanur Kömürkara

Şuanur Kömürkara; psikoloji genel bölümü makale yazarı, öğrenci

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.