Rosenhan Deneyi Nedir?

Rosenhan Deneyi Nedir?

Rosenhan deneyi, psikoloji dünyasının ayağa kalkmasına neden olmuş tarihin en önemli deneylerinden biridir. Dr. David L. Rosenhan bu deney ile adını tarihe altın harflerle kazımış ve akıl hastanalerinin çalışma prensipi değiştirmiştir.

Rosenhan, deneyleri ve çalışmaları sayesinde çokça bilinen ve tartışılan bir araştırmacıdır. Bu deneyini de 1973’te Science dergisinde yayımlamadan önce Kaliforniya, Arizona ve Harvard üniversitelerineki çalışmacılara ve bu alandaki işinin ehli insanara sunmuştur. Herkes tarafından ilgi ile karşılanmış ve
her zaman ki gibi tartışmalara da neden olmuştur. Bu deneyi diğerlerinden farklı kılan ise diğer psikolojik deneylerin doğruluğunu sorgulatması ve getirdiği köklü değişiklikler olmuştur.

rosenhan

“Pek çok cinayet davasında, savunma tarafındaki ünlü psikiyatrlar, sanığın akıl sağlığı yerinde olmadığından ceza sorumluluğunun bulunmadığını iddia ediyor. Savcılık tarafında yer alan, en az onlar kadar ünlü başka psikiyatrlar ise, aynı kişinin akıl sağlığını yerinde bulup ceza sorumluluğu var diyor.” diye başlayan ünlü makalesi şu sözlerle devam eder: “Bir kişinin akıl sağlığının yerinde olup olmadığı ve akıl sağlığının derecesi anlaşılabilir mi?” Bilindiği gibi Rosenhan bu konu bir hayli karamsardır. Bir kişinin akıl sağlığının ne derece bozuk olduğunun ölçülemeyeceğini ya da bunun kararın o zaman ki
kıstaslar ile verilemeyeceğini savunmuştur.

Deney Nasıl Yapıldı?

Bir ev kadını, bir ressam, bir öğrenci, pedagog, psikiyatr, 3 psikologdan oluşturulan bu 8 kişi ayrı ayrı bir akıl hastanesine çeşitli sesler duyduklarını söyleyerek girerler. Aslında sapa sağlam olan bu denekler biraz zamanın ardından iyileştiklerini ve artık sesler duymadıklarını söylemeye başlar. Fakat aralarında en erken çıkabilen bile 7 gün daha orada kalmak zorunda kalmıştır. Bu kişileri ordan çıkartıp başka bir kliniğe yerleştirirler. Ortalama 8 gün sürer yine en erken çıkanın çıkması. Bu böyle devam eder hatta içlerinden biri bir klinikte 50 gün daha tutulur. Bu araştırmanın sonucu 1973’te Science dergisinde yayınlandı.

rosenhan

Bunun duyulması ile birlikte Rosenhan‘nın deneyini haksız çıkarmak ve psikoloji dünyasını bu denli sarsmamak için Rosenhan‘a meydan okur. O hastaların kendi kliğine gönderilseydi tespit edileceğini söyler. Rosenhan ise ona 3 ay içerisinde hastalar göndereceğini bunları tespit etmesi gerektiğini söyler. Hastane yönetimi üç ayın sonunda 193 kişinin Rosenhan tarafından gönderildiği söyler. Oysa Rosenhan tek bir kişi bile göndermemiştir.

Bunun yanı sıra ilk deneyde denekler hastanedeyken gerçek hastalar onların farklı olduğunu fark edip “sen gazetecisin, deney için gönderildin” gibi ifadeler kullanmışlardır. Hastalar bile fark etmişken psikologların, psikiyatristlerin fark etmemesi büyük bir hezimettir.

Rosenhan bunun ardından şu sözleri ifade eder: “Aklı başında olan ile akı sahibi yerinde olmayan inanları ayırt edemeyeceğimiz apaçık ortada.”

psikolojizm.com

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

Suanur Kömürkara

Şuanur Kömürkara; psikoloji genel bölümü makale yazarı, öğrenci

Rosenhan Deneyi Nedir?” konusunda Bir Fikir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.