Stres Nedir? Stresle Başa Çıkmanın Yolları

Stres 17. Yüzyıldan beri tanınmaya başlanan, günümüzde çok sık telaffuz edilen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğrusu bahsetmek gerekirse stres; sıkıntılı ya da rahatsız edici bir durum karşısında kişinin hissettiği duygusal ve fizyolojik gerilim halidir.

Bir miktar stres genel bir uyarılmışlık yaratarak potansiyelimizi açığa çıkaran motivasyon kaynağı olarak gelişmemize yardımcı olsa da stres diyince çoğu defa olumsuz yönleri akla gelir.

Stres Nedenleri

Stresin bedenimizdeki emareleri; fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal olmak üzere 4 ana başlık altında toplanır. Kişiden kişiye değişiklik göstermekle beraber insanın stres karşısında zorlanan ruhu ve bedeni, karşılaştığı bu yeni duruma “stres tepkisi” göstererek uyum sağlamaya çalışır. Organizmanın strese tepkisi;
1.Alarm,
2.Uyum yahut inat
3.Tükenme
olmak üzere 3 aşamalıdır. Bu süreçler içerisinde stres organizmada psikolojik ve davranışsal bir çok bozukluktan, deri ve sindirim sisteminden bağışıklık sistemine kadar bir çok sistem üzerinde negatif tesir gösterir.
Stresin bedenimizde hastalığa yol açmasının sebebi, bağışıklık sistemi üzerindeki zayıflatıcısı etkisidir. Kronik strese maruz kalan kişilerde bir çok fizyolojik ve psikosomatik kökenli hastalıklar görülebilmektedir.

stres

Aşırı Stresin Sonuçları

Baş Ağrıları

Stresli durumda baş ağrıları sıkça görülür, Migren ve gerilim tipi baş ağrılarının çoğunluk sebebi strestir.

Mide problemleri

Aşırı gerginlik sonucu; mide ülseri, reflü (mide içeriğinin ağıza gelmesi), hazımsızlık görülebilir.

Bağırsak problemlerı

Kabızlık, ishal, irritabl kolon sendromu (spastik kolon), şişkinlik, gaz şikâyetleri oluşabilir.

Cilt hastalıkları

Saçkıran, ürtiker (kurdeşen), egzama, tedaviyle edilse bile düzeltilemeyen kaşıntı ve alerjilerin altında yoğun stres olabilmektedir.

Göz seğirmesi

Göz seğirmeleri streste sık görülür.

Vücut ağrıları

Geçmeyen boyun ağrıları, bel ağrıları, fibromiyalji, vücutta katılık hissi görülebilir.

Kalp hastalıkları

Hipertansiyon, kalp krizi çoğunlukla aşırı stresli kişilerde görülebilmektedir.

Ruhsal problemler

Depresyon, Kaygı bozuklukları, ürkü bozukluk benzer biçimde hastalıklar, gerilmiş kişilerde daha sık görülmektedir.

Aşırı kilo alma

Aşırı kilo alma veya kilo kaybı gerginlik yaşayan kişilerde sıktır.

Hamile kalamama

Herhangi bir fiziksel sorun olmamasına rağmen, çiftin aşırı çocuk istemesi de stres yaratabilir ve bu yüzden hamilelik gerçekleşmeyebilir. Bununla birlikte adet dönemlerinde düzensizlikler ve adetten erken kesilme de stresli kişilerde sıktır.

Dalgınlık

Unutkanlık, zihinsel karışıklık, konsantrasyon sorunları, dalgınlık sorunları

Beyin kanaması

Beyin kanamaları, daha çok stresli kişilerde yoğun gözükmektedir.

stres

Stresle Nasıl Baş Edilir?

Stres hayatlarımızda her süre karşılaştığımız ve ciddi sonuçları olan bir vaziyet değildir. Sadece, araştırmalar stresin hem fizyolojik, bununla birlikte zihinsel sağlığımızı etkilediğini göstermektedir. Kötü bir sağlık durumunun başka sonuçları da olacaktır ve bu neticeların içine potansiyel olarak daha kısalan bir yaşam süresi, ortalamanın altında bir yaşam kalitesi, mutsuz ilişkiler ve hatta finansal zorluklar da dâhildir.

Daha sağlıklı, kaliteli ve daha uzun bir ömür sürmek istiyorsanız, stres seviyesini averaj seviyede tutmak için stresle nasıl başa çıkacağınızı öğrenmeniz gerekir.

Stresli olduğunuz zamanı fark edin

Manhattan Psikiyatri Derneği Kurucusu ve Başkanı, Dr. Grant Brenner, çoğu insanın hazırlıksız yakalandığını söylüyor ve şöyle devam ediyor;

“İnsanlar strese girdiklerinin farkına bile varamıyorlar ve her şey olup bitene kadar bekleyip, daha sonrasında da ciddi problemler ile bize geliyorlar.”

Brenner, farkındalığın ve stres belirtilerini önlemenin uzun solukta stresle başa çıkmanın temel anahtarları bulunduğunu belirtiyor. Stres belirtileri arasında sayılan vücudumuzun verdiği tepkilere dikkat etmeyi öğrenmenizi ve zihinsel durumunuza ilgi göstermeyi öğrenmemizi tavsiye ediyor, böylece kendimizde bir stres baş gösterdiğinde bunu derhal fark edebileceğiz. Kendinizi aşırı bunalmış, öfkeli, karamsar, yorgun, bir mevzu hakkında karar veremez bir halde hissederseniz yada kalp atışlarınız hızlanıp, artmışsa ve bir “kaç veya kavga et” tepkisine girdiğinizi hissediyorsanız, tüm bunlar stres seviyenizin çok terfi ettiğine dair birer ipuçlarıdır. Nefes almakta güçlük çekmek ve derin düşünceye dalmak da panik hücumun birer habercisi olabilirler. Eğer durumunuzun ne olduğunun farkına varabilirseniz, o süre bu vaziyet denetimünüzden çıkmadan önce iyi mi bir tepki vereceğinizi de bilmiş olmuş olursunuz ve çok daha basit bir halde karşı atağa geçebilirsiniz.

Fizyolojik sağlığınıza özen gösterin

Brenner, sağlıklı beslenmenin ve tertipli olarak yapılan fiziksel egzersizlerin stresle başa çıkma mevzusunun dirimsel önemdeki bileşenleri olduğunu ifade ediyor. Kendimizi iyi hissettiğimiz zaman stresli durumları daha kolay alt ederiz. Yürüyüş yapmaktan, güçlendirme antrenmanlarına kadar yada enerji gerektiren zorlu egzersizlerden, dışarıda çocuklarınızla beraber oynamaya kadar yapacağınız herhangi bir fizyolojik aktivite, stresin denetim altına alınmasındafaydalı olabilecektir. Spor yapmanın faydalarının yanı sıra içinde çeşitli meyve ve sebzeleri, tam buğdaylı besinleri ve bunun yanı sıra makul miktarlarda alınan yağsız proteinleri barındıran sağlıklı bir beslenme, sağlık ve zindelik duygularına çok büyük katkıda bulunacaktır.

Ancak Brenner, çok fazla egzersiz yapılmaması mevzusunda da ihtarda bulunuyor. İnsanların kimi zaman çok fazla egzersiz yapmış olduklarını yada o an için hazır olmadıkları aktiviteler ile meşgul olduklarını söylüyor. Kasların çok fazla çalıştırılması ve esnetilmesi stresin diğer formlarına yol açabilir ve ek olarak sakatlıklara da neden olabilir. Brenner, spor yaparken “Kendinize aşırı yüklenmeyin” tavsiyesinde bulunuyor.

“Sizi memnun edecek şeyleri yapın. Eğer dans etmeyi yada dövüş sanatları ile ilgilenmeyi seviyorsanız, o vakit angarya olarak göreceğiniz spor salonuna gitmek yerine bunları yapın.”

Uyku yoksunluğu ile savaşım edin

Egzersiz meydana getiren ve iyi beslenen insanların çoğu bu denklemin en önemli parçasını gözden kaçırırlar. Brenner, “İnsanların çoğunluğu uykunun önemini küçümserler” diyerek, uyku konusuna vurguda bulunuyor. “Her gün uykunun ne kadar önemli olduğuna dair bazı bilgiler görürüz, okuruz ve duyarız.” Uyku, gün içinde aldığımız detayları zihnimiz tarafından ayıklanmalarına destek sunar ve daha iyi bir karar alma süreci yaşayabilmemiz için zihnimizi hazırlar. Uyku bununla birlikte vücudumuzun dinlenmesine ve kendini fizyolojik olarak hazırlamasına da olanak sağlar. Uykusuzluk nedeniyle oluşan bitkinlik, mücadele gerektiren durumlarla başa çıkılmasını zorlaştırır ve dolayısıyla da stres seviyesini arttırır.

Kafi bir uyku alabilmek için vakitınızı planlayıp uykuya ayırın böylece hem vücudunuz bununla birlikte zihniniz kendini yenilemiş olacaktır. Ulusal Uyku Vakfı tarafından meydana getirilen araştırmalar bir uyku planının faydalı olabileceğini söylüyor ayrıca uyuyabilmek için tasarlanan bir ortamın da yine yardımcı olabileceğini gösteriyorlar.

Uyku düzeninizi korumak için akşamları alkol almaktan, kafeinli içeceklerden, sigaradan ve ağır yemeklerden uzak durun.

Yatağa girmeden önce bilgisayarların o “mavi ışığından“ da uzak durmanız uykuya geçmeniz için size yardımcı olacaktır çünkü bu tür bir ışık kaynağı beyninizi uyarır ve dolayısıyla da uykuya dalmanızı zorlaştırır.

Meditasyon ve Yoga

Brenner, rahatlama teknikleriyle stres seviyesini tertipli bir şekilde düşürmek için faydalı bir araç olarak meditasyon yapmaktan ve meditasyonun faydalarından bahsediyor. “Ne icra ettiğinızın bilincinde olarak yapılacak bir meditasyon, dikkatinizi toplamanızı elde edecektir ve size iyi gelecektir.” meydana getirdiğinız şeyin farkında olarak yapılacak bir meditasyon seansı şimdiki ana odaklanmanızı sağlayacaktır ve o an neler organize ettiğinüzü ve ne hissettiğinizi fark etmenize yarayacaktır. Brenner, sözlerine şöyle devam ediyor;

“Araştırmalar insanların geri bir adım atıp, kaygı duymaksızın olan sonlanmış olan durumu değerlendirmelerinin onlar için faydalı olduğunu gösteriyor.”

Gmeşhurk olarak yapılacak bir meditasyon seansı, bir tek birkaç dakikanızı alsa bile, bakış açınızı muhafaza etmenize ve stresinizi azaltmanıza yardımcı olacaktır. Brenner, o an ne icra ettiğinızın bilincinde olarak hareket ettiğiniz bir davranış alışkanlığı geliştirmenizi öneriyor, çünkü stresli olduğunuz vakit bunun sizin için ne zaman bir problem teşkil edeceğini çok daha iyi ayırt edebilirsiniz ve anlayabilirsiniz – ve o sorun ile daha iyi ve basit bir halde başa çıkabilirsiniz.

Yoga da faydalı olabilir. Bu bir tek bir egzersiz değildir, hem de meditasyona yönelik bir ruh halini de destek sunar ve teşvik eder. Brenner, hareket ederken ne icra ettiğinızın bilincinde olarak, daha yavaş ve narin bir halde yapılacak olan yoganın ve buna birlikte rol alan nefes egzersizlerinin stresi azaltabileceğini de ifade ediyor.

Stres için hızlı ayarlar

Kendinizi stresli bir durumda hissediyorsanız, Brenner o andaki stresinizi yenebilmeniz için birkaç hızlı ipucunu uygulamanızı öneriyor:

Derin birkaç nefes alın ve hiper-ventilasyondan (normalden daha hızlı ve derin nefes alma) kaçının,
Bir yürüyüşe çıkın ve dışarıda geçirdiğiniz vakitın sizi yatıştırıp, sakinleştirmesine izin verin,
Evcil bir hayvan ile oynayın, çünkü evcil hayvanların sakinleştirici tesirleri vardır,
Biriyle birlikte oturun, dokunmanın stresi azalttığı bilinmektedir,
Dikkatinizi dağıtacak bir şeyler arayın. Sevmiş olduğiniz bir kitabı okuyun, televizyon seyredin yada birkaç dakikalığına farklı bir konuya odaklanın böylece o anda zihninizi meşgul eden mevzudan düşüncelerinizi uzaklaştırmış olursunuz.

 

 

 

https://www.metlife.com.tr/blog/Saglik/stresle-nasil-basa-cikilir/

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

macit

Taha Macit, makale yazarı; seo danışmanı ve web master

Stres Nedir? Stresle Başa Çıkmanın Yolları” konusunda Bir Fikir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.